Millî Eğitim Bakanlığı Özel, Özel Eğitim
Okulları Çerçeve Yönetmeliği
Yayımlandığı Resmî
Gazete
Tarihi:
22/07/2005
Sayısı:
25883
BİRİNCİ KISIM
Genel Hükümler
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı, özel, özel eğitim okullarında eğitim-öğretimi, yönetimi, kayıt-kabulü, devam-devamsızlık, nakil ve öğrenci başarısının değerlendirilmesi ile ilgili esasları düzenlemektir.
Kapsam
Madde 2- Bu Yönetmelik, özel, özel eğitim okullarının eğitim-öğretimi, yönetimi, kayıt-kabulü, devam-devamsızlık, nakil ve öğrenci başarısının değerlendirilmesini kapsar.
Dayanak
Madde 3- Bu Yönetmelik, 30/4/1992 tarihli ve 3797 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 22 nci maddesine, 8/6/1965 tarihli ve 625 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanununun 27 nci maddesine ve 30/5/1997 tarihli ve 573 sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4- Bu Yönetmelikte
geçen;
Bakanlık:
Millî Eğitim Bakanlığını,
Genel
Müdürlük: Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğünü,
Valilik:
Özel, özel eğitim okulunun bulunduğu ilin valiliğini,
Özel, özel
eğitim okulu: 625 sayılı Kanun kapsamında faaliyette bulunan özel, özel eğitim
okullarını,
Kurucu:
Okulun sahibini,
Kurucu
temsilcisi: Tüzel kişiliği haiz kurucular tarafından görevlendirilen ve
Bakanlığa karşı kurucuyu temsil eden kişiyi,
Okul
Personeli;
1)Genel
müdür: Aynı kişi veya kuruluşa ait birden fazla özel öğretim kurumunun genel
müdürünü,
2)Okul
müdürü: Özel, özel eğitim okulunun müdürünü,
3)Öğretmen:
Özel, özel eğitim okulunda görev yapan, kadrolu veya ücretli
öğretmenleri,
4)Uzman
öğretici: Alanında lisans düzeyinde öğrenim görmüş öğreticileri,
5)Usta
öğretici: Alanında öğrenim gördüğünü belgelendirenler veya alanında sertifika
sahibi en az orta öğretim mezunu olan ve öğretmenlerin denetiminde çalışan
kişiyi,
6)Fizyoterapist: Fizik tedavi
ve rehabilitasyon yüksek okulu mezunu kişiyi,
7)Çocuk
gelişimi ve eğitimcisi: Üniversitelerin çocuk gelişimi ve eğitimi öğretmenliği
veya çocuk gelişimi ve eğitimi /sağlığı alanlarında lisans eğitimi almış;
bireylere, ailelere ve öğretmenlere bireylerin her türlü gelişim durumlarına
ilişkin sorunların çözümünde gerekli önlemlerin alınmasını ve gelişimlerin
izlenmesini sağlayan kişiyi,
8)Rehber
öğretmen: Talim ve Terbiye Kurulunca belirlenen yüksek öğretim programlarından
birini tamamlamış, öncelikle özel eğitim alanında yüksek lisans yapmış veya özel
eğitim alanında hizmet içi eğitim programlarına katılmış kişiyi,
9)Okul
öncesi eğitim öğretmeni: Talim ve Terbiye Kurulunca belirlenen yükseköğretim
programlarından birini tamamlamış, öncelikle özel eğitim alanında hizmet içi
eğitim programlarına katılmış kişiyi,
10)Çocuk
gelişimi ve eğitim uzmanı: Çocuk gelişimi ve eğitimi alanında veya özel eğitim
alanında yüksek lisans ya da doktora yapmış kişiyi,
11)Odyolog: Odyoloji alanında “Odyolog veya Eğitim Odyoloğu”
unvanı alan kişileri,
12)Psikolog: Üniversitelerin
psikoloji alanında lisans eğitimi almış veya “Psikolog” unvanı alan, atipik ve uyum güçlüğü olan bireylere tanılama ve terapi
hizmetleri veren kişiyi,
Fizyoterapi: Doğuştan veya
sonradan meydana gelen motor ve duyu fonksiyon kayıplı bireyin, fiziksel
yetersizliklerinin iyileştirilmesi amacıyla hareket, kuvvet, denge
koordinasyonunu artırarak kas iskelet sisteminin fonksiyonlarını geliştirmek,
hareket yetersizliklerini azaltmak, fiziksel uyum sağlamak ve fonksiyonel
kapasiteyi geliştirmek amacıyla kişilere göre değişen özel egzersiz
programlarını,
İyileştirme
(Rehabilitasyon): Özel eğitim gerektiren bireyin bedensel, fiziksel, zihinsel,
ruhsal, duygusal ve sosyal becerilerindeki çeşitli derecelerde oluşan fonksiyon
kayıplarının giderilmesi veya var olan güç ve yeteneklerinin geliştirilerek
fiziksel, psikolojik, gelişimsel, eğitsel ve meslekî yönden mevcut
kapasitelerinin en üst düzeye çıkarılması için yapılan
çalışmaları,
Özel eğitim
gerektiren birey: Çeşitli nedenlerle bireysel özellikleri ve eğitim
yeterlilikleri açısından akranlarından beklenilen düzeyden anlamlı farklılık
gösteren bireyi,
1)Zihinsel
öğrenme yetersizliği: Zihinsel gelişim yetersizliğinden dolayı, bireyin eğitim
başarımının (performansının) ve sosyal uyumunun olumsuz yönde, hafif-orta-ağır
düzeyde etkilenmesi durumunu,
a)Hafif
düzeyde zihinsel öğrenme yetersizliği: Bireyin, temel okuma-yazma ve temel
matematik becerilerini kazanmasında ortaya çıkan gecikme
durumunu,
b)Orta
düzeyde zihinsel öğrenme yetersizliği: Bireyin, gecikmeli bir konuşma ve dil
gelişimi, sosyal, duygusal veya davranış problemleri ile temel okuma-yazma ve
temel matematik becerilerini kazanmasında ortaya çıkan gecikme
durumunu,
c)Ağır
düzeyde zihinsel öğrenme yetersizliği: Bireyin, ciddi biçimde konuşma ve dil
gelişimi güçlüğü, sosyal, duygusal veya davranış problemleri ile temel öz bakım
becerilerini öğrenmesinde ortaya çıkan gecikme durumunu,
2)Klinik
bakıma gereksinim nedeniyle öğrenme yetersizliği: Ciddi biçimde zihinsel ve
birden fazla yetersizliği nedeniyle bireyin, eğitim-öğretim kurumlarından
doğrudan yararlanamama durumunu,
3)İşitme
yetersizliği: İşitme duyarlılığının kısmen veya tamamen yetersizliğinden dolayı
konuşmayı edinmede, dili kullanmada ve iletişimde güçlük nedeniyle bireyin
eğitim başarımının (performansının) ve sosyal uyumunun olumsuz yönde etkilenmesi
durumunu,
4)Görme
yetersizliği: Görme gücünün kısmen ya da tamamen yetersizliğinden dolayı,
bireyin eğitim başarımının (performansının) ve sosyal uyumunun olumsuz yönde
etkilenmesi durumunu,
5)Ortopedik
yetersizlik: İskelet, kas ve eklemlerdeki hastalık, bozukluk ve yetersizlikten
dolayı, bireyin eğitim başarımın (performansının) ve sosyal uyumunun olumsuz
yönde etkilenmesi durumunu,
6)Sinir
sisteminin zedelenmesi ile ortaya çıkan yetersizlik (Beyin özürlü): Gelişim
sürecinde oluşan nörolojik bozukluğun, bireyin eğitim başarımını (performansını)
ve sosyal uyumunu olumsuz yönde etkilemesi durumunu,
7)Dil ve
konuşma güçlüğü: Sözel iletişimde farklı düzey ve biçimlerde ortaya çıkan
aksaklıklar ve düzensizlikler nedeniyle dili kullanma, konuşmayı öğrenme ve
iletişimdeki güçlüklerin, bireyin eğitim başarımını (performansını) ve sosyal
uyumunu olumsuz yönde etkilemesi durumunu,
8)Özel
öğrenme güçlüğü: Yazılı ya da sözlü dili anlamak ya da kullanabilmek için
gerekli olan bilgi alma süreçlerinin birinde ya da birkaçında ortaya çıkan ve
dinleme, konuşma, okuma, yazma, heceleme, dikkat yoğunlaştırma ya da
matematiksel işlemleri yapmada yetersizlik nedeniyle bireyin eğitim başarımının
(performansının) ve sosyal uyumunun olumsuz yönde etkilenmesi
durumunu,
9)Birden
fazla alanda yetersizlik: Gelişim dönemi içerisinde, bireyin eğitim başarımını
(performansını) ve sosyal uyumunu ciddi bir şekilde ve olumsuz yönde etkileyen,
birden fazla alanda görülen yetersizlik durumunu,
10)Duygusal-davranışsal uyum
güçlüğü: Sağlık durumu, zihinsel, duyusal faktörler tarafından açıklanamayan;
bireyin kendisiyle ve çevresiyle dengeli, doyurucu ilişki kurma ve sürdürmede
güçlük çekme, genel bir mutsuzluk ve depresyon hâli ya da bireysel veya okul
problemleri ile ilgili korku, tırnak yeme, parmak emme gibi fiziksel belirtiler
gibi özelliklerinden bir veya birden fazlasının uzunca bir süre ortaya çıkması
nedeniyle eğitim başarımının (performansının) ve sosyal uyumunun olumsuz yönde
etkilenmesi durumunu,
11)Süreğen
hastalık: Gelişim dönemi içerisinde, bireyin, sürekli bakım ve tedavi gerektiren
hastalığı nedeniyle eğitim başarımının (performansının) ve sosyal uyumunun
olumsuz yönde etkilenmesi durumunu,
12)Otizm:
Genellikle erken çocukluk döneminde, bireyin eğitim başarımının (performansının)
ve sosyal uyumunun, sözlü-sözsüz iletişim boyutunda olumsuz ve ciddi biçimde
etkilenmesi durumunu,
13)Sosyal
uyum güçlüğü: Riskli yaşam koşulları, madde bağımlılığı, yetersiz beslenme, göç,
suç işleme, suça yönelme, çalışma, ihmal, istismar, terk edilme ve dil
farklılığı gibi nedenlerden dolayı bireyin eğitim başarımının (performansının)
ve sosyal uyumunun olumsuz yönde etkilenmesi durumunu,
14)Üstün ya
da özel yetenek: Akademik alanda ve/veya sanat alanındaki yetenekleri açısından
akranlarına göre üst düzeyde başarım (performans) gösterme
durumunu,
Özel
eğitim: Özel eğitim gerektiren bireylerin eğitim ve sosyal gereksinimlerini
karşılamak için özel olarak yetiştirilmiş personel, geliştirilmiş eğitim
programları ve yöntemleri ile özel eğitim gerektiren bireylerin bireysel
yeterliliklerine dayalı, gelişim özelliklerine uygun ortamlarda sürdürülen
eğitimi,
Erken
çocukluk dönemi: Özel eğitim gereksinimleri belirlenmiş, 0-36 ay arasındaki
çocuklar için ailenin bilgilendirilmesi ve desteklenmesi temeline dayalı olarak
evde ve kurumda özel eğitim ve gelişimsel iyileştirme (rehabilitasyon)
hizmetlerinin verildiği programı,
Okul öncesi
eğitimi: Özel eğitim gereksinimleri belirlenmiş, 37-72 ay arasındaki çocuklar
için bireysel yeterliliklerine dayalı gelişim özellikleri dikkate alınarak
hazırlanmış bireysel ve grup eğitim programı,
Hazırlık
sınıfı: Özel eğitim ilköğretim okulları ve meslekî eğitim programı öncesi
öğrencilerin gelişim ve bireysel özellikleri doğrultusunda, onları örgün eğitimi
izleyebilecekleri duruma getirmek için hazırlanan bireysel ve grup eğitim
programı,
Bireysel
eğitim: Engelli bireyin gelişim ve bireysel yeterlilikleri dikkate alınarak,
bireye özel hazırlanmış, bire bir yapılması gereken eğitim
programı,
Seanslı
grup eğitimi: Yarım veya tam günlük grup eğitimi programını alamayan özel eğitim
gerektiren bireyler için özür grubuna göre günlük 1 veya 2 seanslık grup
programını,
Seans (Ders
saati): Engelli bireyin aldığı bireysel eğitim, iyileştirme (rehabilitasyon)
veya grup eğitim süresini,
İlköğretim
programı: Zorunlu ilköğretim çağındaki engelli bireylerin gelişim ve bireysel
yeterlilikleri dikkate alınarak hazırlanmış ilköğretim
programını,
Eğitim ve
uygulama okulu programı: Genel eğitim programlarından yararlanamayan okul öncesi
ve zorunlu ilköğretim çağındaki ağır düzeyde zihinsel öğrenme yetersizliği olan
çocukların, öz bakım ve temel yaşam becerileri ile işlevsel akademik
becerilerini geliştirmek ve topluma uyumlarını sağlamak amacıyla hazırlanan
gelişimsel eğitim programını,
İş eğitim
merkezi programı: Eğitim uygulama okulu programını bitiren veya zorunlu eğitim
çağı dışında kalan zihinsel öğrenme yetersizliği olanlar ve/veya genel eğitim
programlarından yararlanamayan özel eğitim gerektiren bireylerin, temel yaşam
becerilerini geliştirmek, öğrenme gereksinimlerini karşılamak, topluma
uyumlarını sağlamak, işe hazırlamak; farklı alanlarda meslekî beceri kazandırmak
amacıyla hazırlanmış programını,
Meslekî
eğitim merkezi programı: İlköğretimlerini tamamlayan, orta düzeyde zihinsel
öğrenme yetersizliği olanlar veya ilköğretimlerini tamamlayıp genel ve meslekî
orta öğretim programlarına devam edemeyecek özel eğitim gerektiren bireylerin,
temel yaşam becerilerini geliştirmek, öğrenme gereksinimlerini karşılamak,
topluma uyumlarını sağlamak, işe ve mesleğe hazırlamak amacıyla hazırlanmış
farklı meslekî eğitim programlarını,
Bilim ve
sanat merkezi: İlköğretim ve orta öğretim çağında, üstün ya da özel yetenekli
olduğu belirlenen öğrencilerin bireysel yeteneklerinin farkında olmalarını ve
özel yeteneklerini geliştirerek kapasitelerini en üst düzeyde kullanmalarını
sağlayacak bireysel ve destek eğitim programlarını,
Destek
eğitimi: Normal okullarda okuyan ve/veya entegre (kaynaştırma) programa alınan
öğrencilerin özür grubuna göre akademik ve psiko-sosyal, konuşma, bilişsel, işitme, fiziksel
gelişimleri dikkate alınarak hazırlanmış bireysel eğitim
programını,
Aile
eğitimi: Özel eğitim gerektiren bireylerin, eğitim sürecinin her boyutuna
ailelerin aktif katılımı ve katkısını sağlamak için hazırlanmış
programını,
Eğitsel
tanılama: Özel eğitim gerektiren bireyin, eğitsel amaçla tüm gelişim ve disiplin
alanlarındaki özelliklerinin belirlenerek değerlendirilmesini,
Gelişimsel
iyileştirme (Rehabilitasyon):Doğuştan veya erken çocukluk döneminde kazanılan
gelişimsel yetersizliklerin giderilmesi veya etkisinin en aza indirgenmesi,
yetersizliğin engele dönüşmemesi, ikincil özürlerin oluşmasının önlenmesi ve
yetersizliği olmayan gelişim alanlarının geliştirilmesi ile bireyin gelişimsel
kapasitesinin en üst sınıra ulaşmasını hedefleyen çalışmaların
tümünü,
Öğretim
yılı: Ders yılının başladığı tarihten ertesi ders yılının başladığı tarihe kadar
geçen süreyi
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
İlkeler
İlkeler
Madde 5-Türk Millî Eğitimini düzenleyen
genel amaçlar, özel eğitimle ilgili temel ilkeler doğrultusunda öğrenci
kayıt-kabulü, nakli, devam-devamsızlığı, başarısının tespiti, ücretlerinin
tespit ve tahsili ile çalışma takvimi konularında aşağıdaki hususlar göz önünde
bulundurulur:
Özel
eğitimde:
a) Tüm
bireyler; ilgi, istek, yeterlilik ve yetenekleri doğrultusunda ve ölçüsünde özel
eğitim hizmetlerinden yararlandırılır.
b) Eğitime
erken yaşta başlanır.
c) Özel
eğitim hizmetleri, bireyleri sosyal ve fiziksel çevrelerinden mümkün olduğu
kadar ayırmadan plânlanır ve yürütülür.
d)
Bireylerin, eğitim başarımları (performansları) dikkate alınarak, amaç, içerik
ve öğretim süreçlerinde uyarlamalar yapılarak, yetersizliği olmayan akranları
ile birlikte eğitim görebilecek düzeye getirilir.
e)
Bireylerin, her tür ve kademedeki eğitimlerinin kesintisiz sürdürülebilmesi için
her türlü iyileştirme (rehabilitasyon) sağlayacak ortamlar
hazırlanır.
f) Bireyler
için bireyselleştirilmiş eğitim plânı geliştirilir ve eğitim programları
bireyselleştirilerek uygulanır.
g)
Ailelerin, özel eğitim sürecinin her boyutuna aktif olarak katılmaları ve
eğitimleri sağlanır.
h) Özel
eğitim hizmetleri bireylerin, toplumla etkileşim ve karşılıklı uyum sağlama
sürecini kapsayacak şekilde plânlanır.
ı) Öğrenci
kayıt-kabulü, nakli ve devam-devamsızlığında 23/6/1985 tarihli ve 18790 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Özel Öğretim Kurumları
Yönetmeliği hükümleri uygulanır.
i) Öğrenci
ücretlerinin tespit ve tahsilinde, 4/6/1988 tarihli ve 19832 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Özel Öğretim Kurumları Öğrenci Ücretleri Tespit ve Tahsil
Yönetmeliği, ücretsiz okuyacak öğrencilerle ilgili olarak da 3/4/1991 tarihli ve
20834 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Özel Öğretim Kurumlarında Ücretsiz
Okuyacak Öğrenciler Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanır.
j) Özel
okullarda, dengi okullar için hazırlanan yıllık çalışma takvimi uygulanmakla
beraber, okul müdürlüğünce hazırlanan ve valilikçe onaylanan çalışma takvimi de
uygulanabilir.
k) Özel eğitim okullarında karma eğitim yapılır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Okulun Amacı, Bölümleri ve Öğretim
Şekli
Okulun amacı
Madde 6-Okulun amacı; Türk Millî
Eğitiminin genel amaç ve temel ilkeleri doğrultusunda, özel eğitim gerektiren
bireylerin;
a) İlgi,
istek, yeterlilik ve yetenekleri doğrultusunda, genel ve meslekî eğitim görme
haklarını kullanabilmelerini sağlamak,
b)
Öğrenciyi merkez alan bir yaklaşımla hazırlanan programlarla konuşma ve dil
gelişimi güçlüğü, zihinsel, fiziksel, işitsel, görsel, sosyal, duygusal veya
davranış problemleri ile temel öz bakım becerilerini, bağımsız yaşam
becerilerini, işlevsel akademik becerilerini geliştirmek ve topluma uyumlarını
sağlamak,
c) Toplum
içindeki rollerini gerçekleştiren, başkaları ile iyi ilişkiler kurabilen, iş
birliği içinde çalışabilen, çevresine uyum sağlayabilen, üretici ve mutlu bir
vatandaş olarak yetişmelerini sağlamak,
d) Kendi
kendilerine yeterli bir duruma gelmeleri için temel yaşam becerilerini
geliştirmelerini sağlamak,
e) Uygun
eğitim programları ile özel yöntem, personel ve araç-gereç kullanarak; ilgileri,
gereksinimleri, yetenekleri ve yeterlilikleri doğrultusunda üst öğrenime, iş ve
meslek alanlarına ve hayata hazırlanmalarını sağlamak
hedef kabul
edilmiştir.
Okulda bulunan birimler, uygulanan
programlar ve okulların öğretim şekli
Madde 7-Özel Eğitim Okulunda bulunan birimler, uygulanan programlar ve okulların öğretim şekilleri (EK-1)de belirtilir.
İKİNCİ KISIM
Kurum Personeli, Görevlendirme, Görev, Yetki ve
Sorumluluklar
Kurum personeli
Madde 8- Okulda görevlendirilecek yönetim, eğitim-öğretim ve diğer personel (EK-2) formda belirtilir.
Görevlendirmeler
Madde 9- Görevlendirmelerde, 14/7/1965
tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 625 sayılı Özel Öğretim Kurumları
Kanunu ile Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği ve
diğer mevzuat hükümleri esas alınır.
Diğer personele valilikçe çalışma izni verilir.
Görev, yetki ve sorumluluklar
Madde10- Okullardaki yönetici, öğretmen, uzman ve usta öğreticiler ile diğer görevliler; görev yetki ve sorumlulukları bakımından Millî Eğitim Bakanlığına bağlı okul öncesi eğitim, ilköğretim ve orta öğretim kurumlarının yönetmeliklerindeki hükümler ile 625 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun hükümlerine tâbidir.
Kurucu veya kurucu temsilcisinin görev,
yetki ve sorumlulukları
Madde 11- Kurucu veya kurucu
temsilcisi, okulun eğitim ortamının gereği gibi sağlanmasıyla görevlidir. Bu
nedenle kurucu veya kurucu temsilcisi gerekli maddî olanakların hazırlanması,
yeterli personelin görevlendirilmesi, araç-gerecin temini, bina ve diğer
bölümlerin yeterli hâle getirilmesi gibi hususlardan birinci derecede
sorumludur. Kurucu veya kurucu temsilcisi, bu sorumluluğunu yerine getirmek için
aşağıda belirtilen görevleri yapar:
a) Her yıl
okulun malî bütçesini düzenler.
b)
Eğitim-öğretimle ilgili olarak okul genel müdürü veya müdürünce alınması için
talepte bulunulan araç-gereç ile diğer gereksinimleri sağlar.
c) İşlerin
gereği gibi yapılabilmesi için ilgili mevzuat hükümlerine göre personel
görevlendirir.
d) İzin
kullanacak olan, genel müdür, müdür, müdür yardımcısı, öğretmen, uzman, usta
öğretici ve diğer personelin izine ayrılabilmesi için genel müdür ve müdürle
birlikte uygun görüş bildirir.
e) Zaman
zaman öğretmenler kurulu toplantısına katılarak
öğretmenlerin problemlerini ve isteklerini saptar ve gereğini
yapar.
f) Üzerinde
müdürlük görevi bulunmayan kurucu veya temsilcisi, okulun eğitim-öğretim
işlerine karışmaz.
g)
Yönetici, öğretmen ve diğer personelin aylık ve ücretlerinin zamanında
ödenmesini, sigorta ile ilgili işlemlerin usulüne uygun ve zamanında yapılmasını
sağlar.
h) Okulda
görevlendirilecek yönetici, öğretmen ve diğer personelin çalışma izin
onaylarının zamanında alınması için gerekli önlemleri alır.
ı) Okulun
gelir ve giderleriyle ilgili iş ve işlemleri izler, muhasebe ile ilgili defter,
dosya, kayıt ve makbuzların tutulmasını sağlar.
i) 625
sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nda ve özel öğretim kurumlarıyla ilgili
diğer yönetmelik, yönerge ve emirlerle kurucuya verilen görevleri
yapar.
j) Millî
Eğitim Bakanlığına Bağlı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin ilgili madde
hükmüne göre genel müdür yoksa müdürle birlikte yılda bir defa malî rapor
hazırlayarak Bakanlığa gönderir.
k) Vergi,
sigorta ve benzeri işlemlerin mevzuatına uygun olarak zamanında yapılmasını
sağlar.
l) Müdürlük makamının her hangi bir nedenle boşalması hâlinde yeni müdür görevlendirmek için gerekli önlemi alır.
Genel müdürün görev, yetki ve
sorumlulukları
Madde 12- Genel müdür; kurumların
yönetiminden, eğitim-öğretim etkinliklerinin plânlanmasından ve en iyi şekilde
yürütülmesinden Bakanlığa karşı sorumludur.
Genel
müdür, bütün kurumları ilgilendiren müdürler kurulu toplantılarına başkanlık
eder.
Diğer
yönetim kadrolarından kendisine ulaşan raporları inceler ve gereğinin
yapılmasını sağlar.
Ayrıca:
a) Okulda
görevli yönetici, öğretmen, uzman öğretici, usta öğretici, memur ve diğer
personelin bilim, teknik ve eğitim alanlarındaki gelişmeleri izleyebilmeleri
için gerekli önlemleri alır.
b) Okulda
eğitim-öğretim ve yönetim işlerinin yeni tekniklere uygun olarak yapılmasını
sağlar.
c) İzin
kullanacak olan personele, kurucu ve ilgili müdürle birlikte onay
verir.
d) Yönetim,
eğitim-öğretim kadroları arasındaki eş güdümü sağlar.
e) Genel
müdür, okul müdürünün 1 inci sicil amiri; okulda görevli müdür yardımcıları,
öğretmenler, uzman öğretici, usta öğretici ve diğer personelin 2 nci sicil amiri olarak usulüne uygun sicil raporlarını
doldurur.
f) Öğretmen
ve yöneticilerin görevlerini gereği gibi yapmaları için önlem alır, yapılan
etkinlikleri kontrol eder.
g) Millî
Eğitim Bakanlığına Bağlı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin ilgili
hükümlerine göre kurucu ve müdürle birlikte yılda bir defa malî raporun
hazırlanmasını ve Bakanlığa gönderilmesini sağlar.
h) Okulda görevlendirilecek yönetici, öğretmen, uzman öğretici, usta öğretici ve diğer personelin çalışma izin onaylarının zamanında alınması için gerekli önlemleri alır.
Genel müdür yardımcısının görev, yetki ve
sorumlulukları
Madde 13-Genel müdürün en yakın yardımcısıdır. Genel müdürün kurumda bulunmadığı zamanlarda genel müdürün yetkisini taşır. Genel müdürün vereceği işleri yapar.
Okul müdürünün görev, yetki ve
sorumlulukları
Madde 14- Okul müdürü; Okulun
yönetiminden, eğitim-öğretim etkinliklerinin ve rehberlik hizmetlerinin
plânlanmasından ve yürütülmesinden genel müdüre, resmî makamlara ve Bakanlığa
karşı sorumludur.
Müdür
bu sorumluluğunu yerine getirmek için dengi okul mevzuatında belirtilen
görevlerle birlikte;
a) Bu
Yönetmelikte ve dengi okul yönetmeliklerinde aksi belirtilmedikçe bütün
kurullara ve çeşitli amaçlarla yapılacak toplantılara başkanlık
etme,
b) Diğer
yönetim kadrolarından kendisine ulaşan raporları inceleme ve gereğinin
yapılmasını sağlama,
c) Her
öğretim yılı başından en az bir ay önce yeni öğretim yılına ait gerekli
hazırlıkları yapma, eğitim-öğretim etkinliklerinin plânlanmasını sağlama,
etkinliklerin yapılması ile ilgili görev bölümü yapma, izin alınarak yürürlüğe
konulması gereken etkinlikler için gerekli izinleri alma,
d)
Eğitim-öğretim ve yönetim etkinlikleri için gerekli olan defter, dosya ve
kayıtların tutulmasını, yazışmaların gecikmeye meydan vermeden usulüne göre
yapılmasını sağlama,
e) Okulda
görevli diğer yönetici personelle öğretmen, uzman, usta öğretici, memur,
hizmetli ve diğerlerinin yetişmeleri, bilim, teknik ve eğitim alanındaki
gelişmeleri izleyebilmeleri için gerekli önlemleri alma,
f)
Eğitim-öğretim için gerekli olan araç-gereci kontrol etme, kullanıma hazır hâle
getirme, eksiklerinin tespiti ve tamamlanması için durumu genel müdür / kurucuya
bildirme,
g)
Öğretmen, uzman, usta öğreticilerle diğer yönetim görevlilerin etkinliklerini
plânlı olarak yapmalarını, sağlama,
h) Müdür
yardımcısı, öğretmen, uzman ve usta öğreticileri ve diğer personelin 1 inci
sicil amiri olarak sicil raporlarını usulüne uygun olarak
doldurma,
ı)
Öğrencilere, her türlü özel eğitim hizmetlerinin verilmesini
sağlama,
i)
Çevrelerindeki diğer okul ve kurumlara gerektiğinde uygun özel eğitim desteği
verilmesini sağlama,
j) Çevrenin
eğitimsel, kültürel ve sosyal etkinliklerine kurumunun katkıda bulunmasını
sağlama,
k)
Kurumunda ve çevresindeki eğitim kurumlarında çalışan öğretmenlerin ve diğer
personelin, özel eğitim konusunda bilgi ve deneyim kazanmalarını sağlamak üzere
önlem alma,
l) Ailelere
ve yakın çevrelerine; her türlü özel eğitim hizmetlerinin verilmesi, aile-okul
iş birliğinin sürekliliğinin sağlanması için önlem alma,
m) Erken
çocukluk döneminde okula kaydolan veya okula devam edemeyecek durumdaki özel
eğitim gerektiren bireylere ve ailelerine yönelik çalışmaların plânlanmasını ve
yürütülmesini sağlama,
n)
Bireyselleştirilmiş eğitim programlarının amaçlarının gerçekleştirilmesinde,
öğrencilerin gereksinimlerinin karşılanması için önlem alma,
o)
Öğrencilerin, kaynaştırma uygulamalarına yöneltilmesi için önlem
alma,
ö) Özel
eğitime destek veren gönüllü kurum ve kuruluşlar, okul-aile birliği, eğitim
vakıfları ile iş birliği içinde yapılacak etkinlikleri plânlama,
p) Okulun
programını tamamlayarak ayrılan öğrencilerin izlenmesi, işe yerleştirilmesi için
ilgili kurum veya kuruluşlarla iş birliği yapılmasını sağlama,
r)
Kurumunda görev yapan öğretmenlerin ilgi ve istekleri doğrultusunda, gelişen
teknolojik araçları ve bilgisayar kullanımını desteklemek için önlem
alma,
s) Koruyucu
güvenlik önlemlerini alma
görevlerini de yapar.
Müdür başyardımcıları ve müdür
yardımcılarının görev, yetki ve sorumlulukları
Madde 15- Okul müdürünün vereceği eğitim-öğretimle ilgili görevlerle birlikte, dengi okul yönetmeliklerinde verilen görevleri yaparlar.
Zümre başkanlığının kuruluşu
Madde 16- Bu Yönetmeliğin 17 nci maddesinde belirtilen statüde zümre başkanlığı ancak aynı branşta en az üç öğretmen bulunması hâlinde ihdas edilir. Aksi takdirde zümre başkanlığı, 17 nci maddede belirtilen görevleri kısım müdürleri ile birlikte yerine getirecek şekilde benzeri okul mevzuatında belirtilen statüde kurulur.
Zümre başkanlıklarının görev, yetki ve
sorumlulukları
Madde 17- Zümre Başkanı, başkanı
bulunduğu dersle ilgili eğitim-öğretim faaliyetlerinin plânlı bir şekilde
yapılmasından sorumludur.
a) Zümre
başkanı olarak tayin edileceklerin;
1) Başkanı
olacağı branştaki veya branşlardaki öğretmenler arasında kıdemli,
2)
Branşıyla ilgili bilimsel eser, kitap, makale ve benzeri çalışmalar
yapmış,
3) Alanıyla
ve eğitim-öğretimle ilgili konularda hizmet içi eğitim kurslarına
katılmış,
4)
Öğretmenlik görevinde son üç yıl üst üste başarılı raporlar
almış,
5) Temsil
niteliğine sahip girişimci, araştırmacı,
6)
Arkadaşlarıyla iyi geçinen, organize kabiliyetine sahip
olmaları tercih
sebebidir.
b)
Görevinde başarısızlığı tespit edilen zümre başkanları
değiştirilir.
c) Zümre
başkanları, özlük haklarında herhangi bir kayba uğratılmadan haftada azamî 5 ile
10 saat arasında ders okuturlar. Diğer zamanlarında dengi okul mevzuatında
belirtilen görevlerle aşağıda belirtilen işleri yaparlar.
1) Okul
müdürü ile birlikte kendi branşındaki öğretmenlerin derslerine girer. Okul
müdürü tarafından öğretmenlerin eğitim-öğretim çalışmalarının
değerlendirilmesinde görüşleri alınır.
2) Zümre
öğretmenleri kurulu toplantılarına başkanlık eder.
3) Sorumlu
bulunduğu dersle ilgili yıllık, ünite ve günlük plânların en iyi şekilde
yapılmasını ve uygulanmasını sağlar.
4)
Sınavların mevzuatına uygun olarak yapılmasını sağlar.
5)
Sınavlarda ölçme ve değerlendirme, teknik, yöntem ve benzeri yönlerden birliğin
sağlanması için tedbir alır. Öğretmenler arasında eğitim-öğretim, ölçme ve
değerlendirme çalışmalarında birliğin sağlanması için faaliyetlerde bulunur. Bu
amaçla sınavlarda sorulacak soruların geçerli, güvenilir ve amaca uygun ölçme
yapmaya yeterli olup olmadığı hususunda öğretmenlerle birlikte gerekli
tedbirleri alır.
6) Öğrenme
güçlüğü çeken öğrencilerle öğrenme güçlüğü çekilen konuların tespitini yaparak
güçlüklerin giderilmesi için gerekli tedbirleri alır.
7)
Maiyetinde bulunan aday öğretmenlerin yetişmeleri için gerekli tedbirleri
alır.
8) Aday
olmayan öğretmenlerin iş başında eğitimi için gerekli imkânı
hazırlar.
9) Kendi branşındaki öğretmenlerin sicil raporlarının doldurulmasında yazılı görüşünü bildirir.
Koordinatör rehber öğretmen
Madde 18- Koordinatör rehber öğretmen
çalışmalarında gizliliğe önem vererek 17/4/2001 tarihli ve 24376 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yönetmeliğinin
kendisine verdiği görevleri yapar.
Bu
Yönetmelikte belirtilen servislerden, genel müdürden, okul müdürlüğünden,
öğretmenlerden ve diğer ilgililerden kendisine ulaşan konularda gerekli inceleme
ve araştırmayı yapar.
Koordinatör
rehber öğretmen, her öğretim yılı başında ilgililerle iş birliği yaparak öğretim
yılı veli-öğrenci rehberini hazırlar.
Bu rehberde
en az;
a) Okulun
zaman çizelgesine,
b) Öğretmen
ve yönetici listesine,
c) Memur
listesine,
d) Sınıfın
rehber öğretmenleri listesine,
e) Eğitici
kollar listesine,
f) Öğretmen
ile veli görüşmesi tarih, yer ve zaman çizelgesine,
g) Ara
değerlendirme tarihleri listesine,
h) Öğrenci
ve velinin bilmesi gereken mevzuata
yer verilir.
Öğretmenler, uzman öğretici ve usta
öğreticiler
Madde 19-Öğretmen, uzman ve usta öğreticiler, dengi okul yönetmeliklerinde belirtilen görevler ile zümre başkanı ve okul müdürünün vereceği görevleri yaparlar.
Rehber öğretmen
Madde 20-Koordinatör rehber öğretmenin
vereceği işlerle birlikte Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri
Yönetmeliğinde belirtilen görevleri yaparlar.
Bulunduğu
kurumun özelliklerini dikkate alarak diğer görevlerinin yanında:
a) Özel
eğitim gerektiren bireyin kendisini kabul etmesini sağlama, bireysel
farklılıklarını anlama, gerçekçi olmayan tutumlarını değiştirme, temel problem
çözme stratejilerini geliştirme ve ders dışı etkinliklere katılımını özendirme
gibi çalışmaları etkili bir şekilde yürütür.
b) Aile
eğitimi hizmetlerini ilgili personel, okul ve kurumlarla iş birliği yaparak
plânlar.
c) Öğretmenler ve ilgili diğer personel ile iş birliği yaparak okulda kullanılacak öğrenci gelişim ve değerlendirme formlarının hazırlanmasında yardımcı olur.
Atölye/işlik öğretmeni ve görevleri
Madde 21- İş eğitimi ve meslekî eğitim
programı uygulayan kurumların atölyelerinde meslek dersleri atölye
öğretmenlerince yürütülür. Ancak, gereksinim duyulması hâlinde atölyelerde
yetenekli, deneyimli ve istekli öğretmenlere de görev
verilebilir.
Atölye
öğretmenlerinin görevleri şunlardır:
a)
Öğrencilerin başarım (performans) düzeyine göre atölye dersi amaçlarını
gerçekleştirir.
b)
Sorumluluğuna verilen atölyeyi yönetir. Atölyenin eşya, makine, avadanlık ve
malzemelerinin bakım, onarım ve korunmasını sağlar, bunları kullanmaya hazır
durumda bulundurur.
c)
Demirbaşlar için yardımcı demirbaş defteri tutar, gerektiğinde sayım ve kontrole
hazır bulundurur.
d)
Atölyenin gereksinimi olan araç-gerecin zamanında sağlanması için ilgililerle iş
birliği yapar.
e) Nöbet
çizelgesine göre nöbet tutar.
f) Sorumlu
bulunduğu atölye ile ilgili yazışmaları yaparak, imza için kurum müdürüne
sunar.
g)
Atölyesinde görevli usta öğretici ve diğer personel arasında iş bölümü yapar,
ilgili bilgi ve belgeleri atölye şefine sunar.
h)
Gerektiğinde okulun eğitim-öğretim hizmetlerinde kullanılacak araçların
üretimini, sınav soru ve belgelerinin hazırlanmasını sağlar.
Atölye/işlik şefi ve görevleri
Madde 22- Atölyeler arasındaki eş
güdümü sağlamak üzere atölye öğretmenlerinden biri okul müdürünce atölye şefi
olarak görevlendirilir.
Atölye
şefinin görevleri şunlardır:
a)
Atölyeler arasında eş güdümlü çalışmayı sağlar.
b) Atölye
öğretmenlerinin gereksinimlerini belirler.
c)
Atölyeler arasında iş bölümü yapar, kurum yönetimine yazılı olarak
sunar.
d)
Atölyelerde bulunan makine, avadanlık ve malzemelerin bakım, onarım ve
korunmasını, bunların kullanıma hazır durumda bulundurulmasını
sağlar.
e)
Atölyelerde yapılan işlerle ilgili kayıt tutulmasını sağlar.
f)
Uygulamalı eğitimin incelemeye ve araştırmaya dayalı olarak her türlü ders
araç-gerecinden yararlanılarak yapılmasını, çeşitli ders araç-gerecinin
atölyelerde bulundurulmasını, bunların zenginleştirilmesini
sağlar.
g)
Atölyelerin temizliğinin öğrencilerle bir plân dahilinde yapılmasını ve çalışma
yerinin temiz tutulmasının, iş alışkanlığının gerektirdiği bir davranış hâline
getirilmesini sağlar.
h) Atölye
öğretmenleri ve usta öğreticilerin ders saatinin başlamasından önce gelmelerini
ve ders saatinin sonunda gerekli kontrolleri yaparak öğrencilerden sonra
çıkmalarını sağlar.
ı) İş kazaları, yangın ve diğer tehlikelere karşı gerekli güvenlik önlemlerini alır.
Okul öncesi öğretmeni ve
görevleri
Madde 23-Okul öncesi öğretmenleri
çalıştıkları kurumun özellikleri dikkate alınarak diğer görevlerinin
yanında:
a)
Çocukların gelişimlerini çeşitli ölçek ve kontrol listeleri kullanarak özel
eğitim öğretmenleri ile iş birliği içinde değerlendirir ve izler.
b) Eğitsel
tanıya bağlı olarak çocukların ilgi ve gereksinimlerine göre eğitim
programlarının hazırlanmasında iş birliği yapar ve uygular.
c) Aile rehberliği programlarında; ailelere çocuklarının gelişim özelliklerini tanıtır ve gelişimlerini destekleyici çalışmalar için bilgi verir.
Fizyoterapistin
görevleri
Madde 24- Fizyoterapistlerin görevleri
şunlardır:
a) Fiziksel
iyileştirmeye (rehabilitasyon) gereksinim duyan engelli bireyleri değerlendirir,
program hazırlar ve uygular.
b) Fiziksel
iyileştirmeye (rehabilitasyon) alınan engelli bireylerdeki gelişimleri takip
ederek kaydeder.
c) Aile
eğitimi, rehberliği ve danışmanlığı programlarında alanı ile ilgili konularda
yer alır,uygulamaya katılır.
d) Personelin hizmet içi eğitim programlarını alanı ile ilgili konular açısından hazırlama ve uygulamada görev alır.
Odyologun
görevleri
Madde 25-Odyologun görevleri şunlardır:
a) İşitme,
konuşma, lisan ve ses bozukluğu olan bireyleri tanılar, değerlendirir, program
hazırlar ve uygular.
b) İşitme,
konuşma, lisan ve ses bozukluğu olan bireylerin gelişimlerini takip ederek
kaydeder.
c) Aile
eğitimi, rehberliği ve danışmanlığı programlarında alanı ile ilgili konularda
yer alır, uygulamaya katılır.
d) Personelin hizmet içi eğitim programlarını alanı ile ilgili konular açısından hazırlar ve uygulamada görev alır.
Çocuk gelişimi ve eğitim uzmanı/eğitimcisi
ve görevleri
Madde 26- Kurumda görevli çocuk
gelişimi ve eğitimcisi aşağıdaki görevleri yapar:
a) Engelli
bireyleri fizikî, zihinsel ve sosyal gelişim bakımından inceler, yaş düzeylerine uygun gelişimlerini
değerlendirir.
b)
Bireylerin gelişim özelliklerine göre bireysel eğitim programlarını hazırlar,
eğitsel terapi çalışmalarına katılır, gelişimi değerlendirme yönünden destek
olur.
c) Bireyin
gelişimi ve eğitimini izler,
beklenen gelişimi gösteremeyen çocuklar için ilgili meslek elemanlarıyla
iş birliği yapar.
d) Alanı
ile ilgili konularda ailelere ve öğretmenlere rehberlik eder. Çocuk gelişimi ve
eğitimi ile ilgili broşür, kitapçık hazırlama çalışmalarına
katılır.
e) Çeşitli
gelişim ölçeklerinin geliştirilmesi çalışmalarına katılır.
f) Alanıyla
ilgili araştırma ve inceleme yapar, gelişmeleri izler, bunlardan görevlerinde
yararlanır.
g)
Kurumdaki diğer meslek
elemanlarıyla ekip çalışması yapar ve görevlerine ilişkin kayıtları usulüne
uygun şekilde tutar.
h) Aile
eğitimi, rehberliği ve danışmanlığı programlarında alanı ile ilgili konularda
yer alır, uygulamaya katılır.
ı)
Personelin hizmet içi eğitim programlarını alanı ile ilgili konular açısından
hazırlama ve uygulamada görev alır.
i) Kurum müdürünün vereceği hizmetle ilgili diğer görevleri yapar.
Psikologun görevleri
Madde 27- Kurumda görevli psikolog
aşağıdaki görevleri yapar:
a) Atipik özellikleri, uyum güçlükleri, sorunları veya özürleri
bakımından incelenmesi ve tanınması gereken bireyler için tanılama çalışması
yapar.
b) Bu
çalışmalar için gerekli psikolojik ölçmeleri yapar, yöntem ve teknikleri
kullanır ve bunların sonuçlarını değerlendirir.
c)
Bireylere kendi alanı ile ilgili olan psikolojik yardımları verir, gerekli
terapi çalışmalarını yürütür.
d)
Gerektiğinde bireylere çevrede psikolojik yardım veren başka kurum ve
kuruluşlara yönlendirir.
e) Çevrede
ve okullarda alanıyla ilgili araştırmalar yapar veya yapılanlara katılır.
Sonuçları, önerileriyle birlikte ilgililere iletir.
f) Alanı ve
bölümünün hizmetleriyle ilgili bilimsel gelişmeleri izler, uygulamalarında
bunlardan yararlanır.
g) Kurumda
diğer meslek elemanlarıyla ekip çalışması yapar ve görevlerine ilişkin gerekli
kayıtları usulüne uygun şekilde tutar.
h) Aile
eğitimi, rehberliği ve danışmanlığı programlarında alanı ile ilgili konularda
yer alır, uygulamaya katılır.
ı)
Personelin hizmet içi eğitim programlarını alanı ile ilgili konular açısından
hazırlama ve uygulamada görev alır.
i) Kurum müdürünün vereceği hizmetle ilgili diğer görevleri yapar.
Danışman
Madde 28- Kurucu veya kurucu temsilcisi, gereksinim duyduğu alanlarda, kendisine veya genel müdüre/okul müdürüne bağlı olarak çalışacak danışmanlar görevlendirebilir.
Diğer personel
Madde 29- Bu Yönetmelikte ve dengi okul mevzuatında görevleri belirtilmeyenler, genel müdürün, okul müdürünün ve müdür yardımcılarının vereceği görevleri yaparlar.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Kurullar/Komisyonlar
Kurullar
Madde 30-Okulda;
a) Yönetim
kurulu,
b)
Öğretmenler kurulu,
c) Şube
öğretmenler kurulu,
d)
Rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri yürütme komisyonu,
e) Onur
kurulu ile okul öğrenci kurulu,
f )
Bireysel eğitim programları geliştirme kurulu
oluşturulur.
Yönetim kurulu
Madde 31-Yönetim kurulu; varsa genel
müdürün, yoksa okul müdürünün başkanlığında okul müdürü ve müdür
yardımcılarından oluşur. Kurul toplantılarına, toplantı konusuna göre
eğitim-öğretimle görevli diğer görevliler de iştirak eder, görüş bildirir ve
oylamaya katılır.
Kurulun
görevleri, yönetim ve eğitim-öğretim etkinlikleri olmak üzere iki
yönlüdür.
Yönetim
kurulu ayda bir toplanarak bu Yönetmelikle kendisine verilen işlerle birlikte
aşağıdaki görevleri yapar.
a)Eğitim-öğretim faaliyetleri
ile ilgili değerlendirmeler yapar.
b)Birimlerce veya
öğretmenlerce hazırlanan raporları incelemek, gerek görüldüğü takdirde bu
raporların birleştirilmesi için alt komisyonlar kurar.
c)Alınan
kararları ilgililere duyurur.
d)Kurumun
yönetim, eğitim-öğretim faaliyetleri ile ilgili en üst karar organı olarak,
dengi okullar mevzuatında başka bir kurul veya komisyonun kararına bağlanmamış
konularda nihai kararı verir ve uygulatır.
e)Bu
Yönetmelikte belirtilen kurul ve komisyonların toplantı tarihlerini okullar
mevzuatını da dikkate alarak tespit eder.
f)Kurumun yönetim işlerini planlar.
Öğretmenler kurulu
Madde 32-Öğretmenler kurulu, benzeri okul mevzuatına göre çalışır ve verilen görevleri yapar.
Şube öğretmenler kurulu
Madde 33-Şube öğretmenler kurulu, aynı şubede dersi bulunan öğretmenlerden oluşur. Yönetimin kendine vereceği işlerle birlikte dengi okulların mevzuatında verilen görevleri yapar.
Rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri
yürütme komisyonu
Madde 34- Komisyon, Rehberlik ve Psikolojik Hizmetler Yönetmeliğinde belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde kurulur ve görev yapar.
Onur kurulu ile öğrenci kurulu
Madde 35-Onur kurulu ile okul öğrenci kurulu, dengi okul mevzuatına göre kurulur ve çalışır.
Bireysel eğitim programları geliştirme
kurulu
Madde 36-Tıbbî tanılaması yapılarak
kuruma gelen özel eğitim gerektiren bireyin, eğitsel ve gelişimsel tanılamasının
yapılarak alacağı eğitim programları ile yıllık amaçları tespit etme ve
uygulamaları belli aralıklarla aylık, 3 aylık, 6 aylık ve yıllık değerlendirme
hizmetlerini yaparak, programın bireye uygunluğu ve bireydeki gelişmeler
konusunda rapor hazırlar.
Bu kurul,
18/1/2000 tarihli ve mükerrer 23937 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Özel
Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği hükümlerine göre çalışır. Kurul, okul müdürü,
çocuğun engeline göre; psikolog,
çocuk gelişim ve eğitimi uzmanı veya eğitimcisi, fizyoterapist, odyolog, özel eğitim öğretmeni veya sınıf öğretmeni ve iş
eğitim öğretmeninden oluşur.
Çocuk için belirlenecek programda ailenin de görüşü alınarak yıllık amaçlar belirlenir.
DÖRDÜNCÜ KISIM
Kayıt-Kabul ve Nakiller
BİRİNCİ BÖLÜM
Kayıt-Kabul
Kayıt-kabul
Madde 37-Okullarda öğrenci kayıt-kabul
işleri, aşağıda belirtilen esaslar çerçevesinde yürütülür:
a) Özel
eğitim okullarına; orta veya ağır düzeyde zihinsel öğrenme yetersizliği olan
çocukların zekâ testi sonucuna göre aday kaydı yapılır. rehberlik araştırma
merkezlerinde yapılan test ve değerlendirmelere göre kayıt
yapılır.
b) İşitme
engelli bireylerin odyolojik ölçüm, tıbbî ve
gelişimsel değerlendirmelerine göre okula aday kaydı yapılır ve katılacağı
program belirlenir.
c) Beyin
engelli (Sinir sisteminin zedelenmesi ile ortaya çıkan yetersizlik) ve yaygın
gelişimsel bozukluğu olan bireyler (Otistik, hiperaktif, özgül öğrenme güçlüğü ve benzeri) ile görme ve
işitme engelli bireylerin tıbbî tanılamaları ve değerlendirilmelerine göre okula
aday kaydı yapılır.
Okul öncesi
ve ilköğretim okulu aynı kurucuya ait ise; istekli okul öncesi öğrencileri
doğrudan hazırlık sınıfına veya ilköğretim okulu birinci sınıfına, hazırlık
sınıfı öğrencileri de doğrudan ilköğretim okuluna kaydedilirler.
Okul öncesi
eğitim okulları ile ilköğretim okulu birinci sınıfına öğrenci alımında sınav
yapılmaz.
d) Meslekî
eğitim merkezi programlarına, ilköğretim diploması almış, eğitilebilir zihinsel
engelli ve hafif olmak kaydıyla ikinci bir yetersizliği bulunan bireylerin aday
kaydı yapılır.
e ) İş
eğitim merkezi programlarına, eğitim ve uygulama okuluna devam etmiş veya mezun
olmuş, ağır ve öğretilebilir zihinsel engelli bireylerin aday kaydı
yapılır.
Aday kaydı
ile başvuranların sayısı, o sınıfa ait kontenjanı aşarsa noter huzurunda çekilen
kur’a sonucuna göre öğrencilerin kesin kaydı yapılır.
Aday kaydı
ve kesin kayıtlarda, çalışma takviminde belirtilen tarihlere
uyulur.
Özel eğitim
kurumlarında aday kaydı yapılırken bireyin takvim yaşından çok, gelişim
özellikleri ve bireysel yetersizlik düzeyine bakılır.
Bireyin
özür grubu ve düzeyi ile yaşı dikkate alınarak düzey gruplarına göre sınıflar
oluşturulur.
f) Destek
eğitim programına, herhangi bir okul öncesi, ilköğretim ve orta öğretim kurumuna
veya kaynaştırma programına devam eden özel eğitim gerektiren bireylerin kaydı
yapılır. Yaş sınırlaması yoktur.
g) Bireysel
eğitim ve iyileştirme (rehabilitasyon) eğitim programına; okul öncesi,
ilköğretim ve orta öğretim programlarına devam edemeyen özel eğitim gerektiren
bireylerin kaydı yapılır. Yaş sınırlaması yoktur.
h) Bilim ve sanat merkezlerine, zekâ ve yetenek ölçüm testleri sonucuna göre saptanmış üstün veya özel yeteneği olan öğrencilerin kaydı yapılır.
İKİNCİ BÖLÜM
Okul Değiştirme
Okul
değiştirme
Madde 38- Okul değiştirme ile ilgili
işlemler, Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği ile
Millî Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği hükümlerine göre
yapılır.
Ara
sınıflarından okul değiştirmek üzere başvuranların sayısı, o sınıfa ait
kontenjanı aşarsa:
a) Noter
huzurunda çekilen kur’a sonucuna göre kesin öğrenci kaydı
yapılır.
b)
Öğrencilerin bitirdiği sınıfın öğretim programındaki derslerden, okulca
yapılacak eğitsel değerlendirme sonucundaki sıralama ile öğrenci kaydı
yapılır.
c) Başvuru
tarihi sırasına göre öğrenci kaydı yapılır.
Normal
ilköğretim okullarında özür grubundan dolayı başarı gösteremeyenler, (Sağlık
raporu veya Rehberlik ve Araştırma Merkezinin test sonuçlarına göre) düzeylerine
uygun sınıflara yerleştirilmek üzere okula kaydedilirler.
Özel, Özel eğitim okullarında okuyan bireylerden kaynaştırma eğitimine hazır olan bireylerin eğitim ve gelişim becerilerinin “durum bildirir raporla” normal okullara nakli yapılabilir.
Öğrenci ücretleri
Madde 39- Öğrenci ücretlerinin tespit
ve tahsili, , 4/6/1988 tarihli ve 19832 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Özel
Öğretim Kurumları Öğrenci Ücretleri Tespit ve Tahsil Yönetmeliği hükümleri
doğrultusunda yapılır.
Özel eğitim okulları, verdikleri eğitimin şekline göre ücretlerini tespit ve ilân ederler. Buna göre; ücret ilânında, bireysel eğitim, TL/seans olarak, grup eğitimi, okul eğitimi TL/aylık olarak belirtilir.
Ücretsiz okutulacak öğrenciler
Madde 40- Okulda ücretsiz okutulacak
öğrenciler, 3/4/1991 tarihli ve 20834 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Özel
Öğretim Kurumlarında Ücretsiz Okuyacak Öğrenciler Hakkında Yönetmelik esaslarına
göre tespit edilir.
Kurum; adı geçen yönetmelik hükümlerini yerine getirdikten sonra ayrıca Bakanlıktan izin alınması koşuluyla daha fazla ücretsiz öğrenci okutabilir.
BEŞİNCİ KISIM
Eğitim-Öğretim
BİRİNCİ BÖLÜM
Haftalık Ders Dağıtım Çizelgesi ve Eğitim-Öğretim
Programı
Haftalık ders dağıtım çizelgesi ve
eğitim-öğretim programı
Madde 41- Okulda; dengi özel eğitim
okullarına ait haftalık ders çizelgesi ve öğretim programları uygulanmakla
beraber okul müdürlüklerince hazırlanan; dengi okulların haftalık ders
çizelgesinde yer almayan farklı derslerin yer aldığı haftalık ders çizelgesi ve
öğretim programları da Bakanlıkça onaylanması hâlinde uygulanabilir. Farklı
derslerin yer aldığı haftalık ders çizelgesi ve öğretim programları uygulayan
okullar, çizelge ve programa Bakanlık onay tarih ve sayısını yazarlar.
Bireysel
eğitim ve iyileştirme (rehabilitasyon) programları, haftalık ders dağıtım
çizelgesine ve eğitim programlarına eklenmelidir.
Sınıf mevcutları
Madde 42- Okuldaki sınıf mevcutları; Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumlarına Ait Standartlar Yönergesinde belirtilen öğrenci sayısından fazla olamaz.
Ders ve yardımcı ders
kitapları
Madde 43- Özel eğitim kurumlarında
okutulacak ders kitapları, Millî Eğitim Bakanlığınca tespit edilir. Millî Eğitim
Bakanlığınca belirlenmeyen hiçbir ders kitabı okullarda
kullanılamaz.
Ders kitabı dışındaki diğer eğitim araç ve gereçlerinin kullanımı, Bakanlıkça belirlenen esaslar doğrultusunda olur.
Ders saati süreleri
Madde 44- Her ders saati, okulun öğretim düzeyine göre okul öncesi eğitim okullarında grup eğitimi 30, ilköğretim ve orta öğretim okullarında, iş/meslekî eğitim, bireysel eğitim ve iyileştirme (rehabilitasyon) programları ile seanslı grup eğitiminde 40 dakikadır. Blok ders yapılamaz. Rehabilitasyon programı en fazla 60 dakikaya kadar uzatılabilir.
İKİNCİ BÖLÜM
Öğrenci Başarısını Değerlendirme, Ders İçi ve Ders
Dışı Etkinlikler
Öğrenci başarısını değerlendirme
Madde 45- Özel eğitim okullarında bireyin
başarısı, değerlendirme ve gelişim formları ile ölçüt bağımlı ölçü araçlarına
göre yapılır.
Öğrenci
başarısının tespitinde;
a)8/6/2004
tarihli ve 25486 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Okul
Öncesi Eğitim Kurumları Yönetmeliğine,
b)27/8/2003
tarihli ve 25212 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı
İlköğretim Kurumları Yönetmeliğine,
c) Millî
Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliğine
uyulur.
Ödev ve projeler
Madde 46-Ödev ve projeler, dengi okul yönetmeliği hükümleri çerçevesinde verilir, teslim alınır ve değerlendirilir.
Sosyal etkinlikler
Madde 47- Okullarda yapılacak sosyal etkinliklerde, 13/1/2005 tarihli ve 25699 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı İlköğretim ve Orta Öğretim Kurumları Sosyal Etkinlikler Yönetmeliğinin hükümleri uygulanır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Diploma ve Sertifika, Diploma - Sertifika Notu ve
Derecesi,
Okul Birincileri ile
Devam-Devamsızlık
Diploma ve sertifika
Madde 48- Özel eğitim okullarında
ilköğretim ve orta öğretim programını bitirenlere diploma verilir. Eğitim ve
uygulama okulu, iş eğitim merkezi ve meslekî eğitim merkezi programını
bitirenlere diploma/sertifika verilir.
Diploma-sertifika notu ve derecesi
Madde 49- Diploma-sertifika notu ve derecesinin tespiti, dengi okul yönetmeliğine göre yapılır.
Diploma ve sertifika tarihi
Madde 50- Diploma ve sertifika tarihi, dengi okul yönetmeliklerinde belirtildiği şekilde tespit edilir.
Okul birincileri
Madde 51- Okul birincisinin seçimi, dengi okul yönetmeliğine göre yapılır.
Devam-devamsızlık
Madde 52- Özel eğitimde süreklilik
esastır. Ders yılının süresi, derslerin başladığı günden sona erdiği güne kadar
okulun açık bulunduğu günler sayılarak hesaplanır.
Bireyin
okula devam edemediği günlerde alması gereken bireysel ve iyileştirme
(rehabilitasyon) programı, özel eğitimde süreklilik ilkesine göre ailenin
isteğine bağlı olarak telâfi edilir. Bireysel, grup ve iyileştirme
(rehabilitasyon) programları, tatil günlerinde de devam eder.
Devam-devamsızlıklarla ilgili tüm işlemlerde, dengi okul yönetmeliğinde belirtilen hükümler uygulanır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Okulun Sosyal Tesisleri ve Sağlık
Hizmetleri
Sosyal tesisler
Madde 53- Okulda bulunan sosyal tesisler (EK-1/b) formda belirtilir.
Kütüphane
Madde 54- Okulun bünyesinde ilgili yönetmeliğe göre düzenlenmiş kütüphane bulunur.
Sağlık hizmetleri
Madde 55- Okulda sağlık hizmetlerini
yerine getirmek üzere yeterli sayıda doktor ve sağlık personeli
görevlendirilir.
Okulda acil
durumlarda başvurmak üzere;
a) Doktor
bölümlü sağlık odası,
b) İlk
yardım dolabı,
c) Kurumca
hazırlanan ilk yardım talimatı,
d) İlk
yardım için gerekli araç-gereç ve sedye,
e) Hastanın
en kısa zamanda en yakın sağlık kuruluşuna götürülmesi için araç,
f) Okul
yatılı ise hemşire
hazır
bulunur.
Öğrencilerin belli zaman
aralıklarında sağlık kontrollerinden geçirilmesi için gerekli önlemler
alınır.
ALTINCI KISIM
Okul-Aile Birliği ve Sosyal
Hizmetler
Okul-aile birliği çalışmaları
Madde 56- Okulda kurulacak olan okul aile birliği çalışmalarında, 31/5/2005 tarihli ve 25831 sayılı Resmî Millî Eğitim Bakanlığı Okul-Aile Birliği Yönetmeliği esas alınır.
Okul çevre iş birliği
Madde 57- Okul çevre iş birliği, okulun
aynı zamanda çevrenin kültür merkezi olması esasından hareket edilerek
sağlanır.
Okul
çevresindeki kültür ve sanat etkinliklerini izler ve onlardan
yararlanır.
Okulun yakın çevresinde oturanların, kültür ve sanat etkinliklerinde okulun tesislerinden yararlanması sağlanabilir.
YEDİNCİ KISIM
Çeşitli ve Son Hükümler
Okul binalarının kullanılması, korunması ve
güvenlik önlemleri
Madde 58-Okul binaları, eğitim-öğretim
hizmetleri dışında başka bir amaçla kullanılamaz.
Millî
Eğitim Bakanlığı Koruyucu Güvenlik Özel Talimatı ve Millî Eğitim Bakanlığı
Binalarını Yangından Koruma Yönergesi çerçevesinde, gelişen ve değişen
teknolojilere uygun olarak gerekli güvenlik önlemleri alınır.
Okulda, gece ve gündüz emniyeti sağlamak için yeterli sayıda güvenlik görevlisi görevlendirilir. Nöbetçi öğretmenler, öğrencilerin güvenliğini sağlayacak önlemleri almak ve kontrol etmekle görevlidir.
Kılık-kıyafet
Madde 59- Okulların; yönetici odaları, kurucu odası, derslik, yemekhane, kantin ve spor salonu gibi her türlü bina, tesis ve kampüsünde; kurucu, kurucu temsilcisi, yönetici, öğretmen, uzman ve usta öğreticiler, diğer personel ile öğrenciler hakkında; 7/12/1981 tarihli ve 17537 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı ile Diğer Bakanlıklara Bağlı Okullardaki Görevlilerle Öğrencilerin Kılık-Kıyafetlerine İlişkin Yönetmelik hükümleri uygulanır.
Tutulacak defter ve
dosyalar
Madde 60- Okullarda tutulması zorunlu olan
defter, dosya ve çizelgeler, ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde
tutulur.
Özel eğitim okullarında eğitim
şekline göre ayrıca;
a) Defterler;
1)Bireysel Eğitim-İyileştirme
(Rehabilitasyon) Programı Öğrenci Kayıt Defteri,
2)Destek Eğitim Öğrenci Kayıt
Defteri,
3)Erken Çocukluk Eğitim Öğrenci
Kayıt Defteri,
4)Okul Öncesi ve/veya Hazırlık
Sınıfı Öğrenci Kayıt Defteri,
5)Eğitim ve
Uygulama Okulu Öğrenci Kayıt Defteri,
6)İlköğretim Öğrenci Kayıt
Defteri,
7)İş Eğitim Merkezi Öğrenci
Kayıt Defteri,
8)Meslekî Eğitim Öğrenci Kayıt
Defteri,
b)Çizelgeler ve
Dosyalar;
1)Öğrenci
Gelişim Dosyası,
2)Öğrenci
Değerlendirme Dosyası,
3)Öğrenci
Gelişim ve İzleme Dosyası,
4)Bireyselleştirilmiş Eğitim
Programı Dosyası,
5)Öğrenci
Seviye Geçiş Dosyası,
6)Aile
Eğitimi Dosyası
bulunur.
Okulun gelir kaynakları
Madde 61- Gelir kaynakları
şunlardır:
a)Öğrenci
ücretleri
b)Diğer gelirler
Aday öğretmenler
Madde 62- Aday öğretmen, uzman ve usta öğreticiler hakkında Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği ile Özel Öğretim Kurumlarında Görevlendirilen Personelin Adaylık İşlemleri ile Sicil ve Disiplin Amirleri Hakkında Yönerge hükümleri uygulanır.
Öğretmenlerin iş başında eğitimi
Madde 63- Kurumlar öğretmenlerini yetiştirmek için gerekli önlemleri alır. Ayrıca öğretmenler Bakanlıkça açılacak hizmet içi eğitim kurslarına katılırlar. Bünyesinde alanında bilim uzmanı veya doktora yapmış uzman çalıştıran kurumlar, hizmet içi eğitim kursları düzenleyerek öğretmenlerini ve usta öğreticileri hizmet içi eğitimden geçirebilirler. Diğer kurumlar ise üniversitelerle iş birliği yaparak hizmet içi eğitim kurslarında öğretmenlerini geliştirebilirler. Hizmet içi eğitim programları, süresi ve tarihi valiliğe gönderilip onay alınır.
Mevzuat hükümleri
Madde 64- Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan konularda, dengi benzeri kurumların ilgili mevzuat hükümleri uygulanır.
İç yönetmelik
Madde 65- Her özel, özel eğitim okul yönetimi; bu Yönetmelik doğrultusunda, birimleri, personelini, kayıt-kabulü ve nakiller ile diğer maddelerdeki seçeneklerden, uygulayacakları hükümleri alarak okullarının iç yönetmeliğini hazırlar. Bu Yönetmelik maddelerinden farklı uygulama yapacak olan özel okullar yönetmeliklerinin farklı maddelerini Talim ve Terbiye Kurulunca onaylanmak üzere Bakanlığa gönderir.
Yürürlük
Madde 66-Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 67-Bu Yönetmelik hükümlerini
Millî Eğitim Bakanı yürütür.
EK-1/a
OKULDA
BULUNAN BİRİMLER, UYGULANAN PROGRAMLAR VE OKULLARIN ÖĞRETİM
ŞEKLİ
|
ÖZEL
EĞİTİM OKULUNDA | |||
|
|
VAR |
YOK | |
|
1 |
Erken Çocukluk Dönemi (0-36 ay)
Birimi, |
|
|
|
2 |
Okul Öncesi Eğitimi (37-72 ay)
Birimi, |
|
|
|
3 |
Hazırlık sınıfı ve İlköğretim
Okulu, |
|
|
|
4 |
Eğitim ve Uygulama
Okulu, |
|
|
|
5 |
İş Eğitim Merkezi, |
|
|